Norma ISO 19443 System zarządzania jakością w łańcuchu dostaw sektora energii jądrowej

ISO 19443 - System zarządzania jakością w łańcuchu dostaw dla sektora jądrowego

Czym jest norma ISO 19443?

ISO 19443 to międzynarodowa norma określająca wymagania dla systemu zarządzania jakością organizacji dostarczających wyroby i usługi istotne dla bezpieczeństwa jądrowego (ITNS – Items and Services Important to Nuclear Safety). Norma znajduje zastosowanie w organizacjach działających w łańcuchu dostaw sektora energetyki jądrowej i stanowi rozszerzenie wymagań ISO 9001 o specyficzne wymagania branżowe.

Norma została opracowana we współpracy z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej (MAEA) [eng: International Atomic Energy Agency (IAEA)] w odpowiedzi na potrzebę ujednolicenia wymagań jakościowych dla dostawców wyrobów i usług istotnych dla bezpieczeństwa jądrowego.  Została opublikowana w 2018 roku i opiera się na strukturze normy ISO 9001, rozszerzając ją o wymagania specyficzne dla branży jądrowej. 

Celem normy ISO 19443 jest zapewnienie wysokiego poziomu jakości i bezpieczeństwa w łańcuchu dostaw dla sektora energetyki jądrowej. 

Główne założenia normy

ISO 19443 bazuje na strukturze High Level Structure (HLS), oznacza to, że łatwo ją zintegrować z innymi systemami, takimi jak ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001.

Norma ISO 19443 znacząco rozszerza wymagania istniejące w ISO 9001, oprócz tego wprowadza dodatkowe wymagania specyficzne dla sektora energetyki jądrowej, m.in.: 

• wdrożenie i rozwój kultury bezpieczeństwa jądrowego (Nuclear Safety Culture),
• określenie wyrobów i usług istotnych dla bezpieczeństwa jądrowego (ITNS – Items and Services Important to Nuclear Safety) i zarządzanie nimi,
• zapobieganie podrabianym i sfałszowanym wyrobom (CFSI – Counterfeit, Fraudulent and Suspect Items),
• Zastosowanie podejścia stopniowanego (Graded approach) do wymagań,

W celu lepszego zrozumienia wymagań został opracowany przewodnik ISO/TR 4450 (https://www.iso.org/standard/79983.html).

ISO 19443 obejmuje wszystkie wymagania ISO 9001 (ok. 400 wymagań), a dodatkowo wprowadza około 200 dodatkowych wymagań specyficznych dla sektora energetyki jądrowej. Oznacza to, że organizacja spełniająca wymagania ISO 19443 jednocześnie spełnia wymagania ISO 9001, ponieważ norma ta opiera się na jej strukturze i zasadach.

Dla kogo przeznaczona jest ISO 19443?

Norma ISO 19443 jest przeznaczona dla organizacji dostarczających wyroby lub usługi dla sektora energetyki jądrowej, w szczególności dla firm, których produkty mają wpływ na bezpieczeństwo obiektów jądrowych.

Do grupy tej należą m.in.:

• producenci komponentów i urządzeń dla elektrowni jądrowych,
• firmy inżynieryjne i projektowe,
• dostawcy materiałów,
• przedsiębiorstwa świadczące usługi montażowe, serwisowe i inspekcyjne,
• firmy zajmujące się obróbką, badaniami NDT, spawalnictwem,
• dostawcy systemów sterowania i automatyki.

Wdrożenie ISO 19443 w organizacji pozwala przede wszystkim podnieść standardy pracy i zarządzania jakością. W efekcie zwiększa to wiarygodność firmy w oczach obecnych klientów, potencjalnych partnerów biznesowych, a także własnych pracowników.

Korzyści z certyfikacji

Certyfikat ISO 19443 może zapewnić przewagę konkurencyjną w postępowaniach przetargowych oraz ograniczyć liczbę audytów klienta w organizacji. Jednocześnie potwierdza spełnienie wysokich wymagań jakościowych i bezpieczeństwa, wzmacniając wiarygodność firmy na rynku międzynarodowym.

Certyfikacja systemu zarządzania na zgodność z ISO 19443 jest często wymagana przez właścicieli technologii jądrowych oraz władze krajowe. Również operatorzy elektrowni jądrowych oczekują wdrożenia jej wymagań. W praktyce certyfikat często stanowi warunek dopuszczenia do łańcucha dostaw sektora energii jądrowej oraz udziału w strategicznych projektach energetycznych, szczególnie w przypadku współpracy w zakresie wyrobów lub usług istotnych dla bezpieczeństwa jądrowego.

W kontekście dynamicznego rozwoju energetyki jądrowej w Europie i na świecie ISO 19443 staje się istotnym standardem dla firm planujących długofalową obecność w tym sektorze. 

Certyfikacja ISO 19443 - jak wybrać jednostkę certyfikującą?

Certyfikacja ISO 19443 prowadzona jest przez akredytowane jednostki certyfikujące posiadające kompetencje w obszarze sektora jądrowego. Proces obejmuje audyt I etapu (przegląd dokumentacji i gotowości organizacji), audyt II etapu (ocena wdrożenia systemu w praktyce) oraz nadzór w kolejnych latach ważności certyfikatu.

Ze względu na specyfikę branży jądrowej, znaczenie ma wybór jednostki certyfikującej, która:

• posiada doświadczenie w audytowaniu organizacji z sektora energetyki jądrowej,
• dysponuje audytorami znającymi wymagania ITNS, graded approach oraz zagadnienia kultury bezpieczeństwa jądrowego,
• rozumie powiązania ISO 19443 z innymi standardami branżowymi (np. ASME NQA-1).

Na stronie certiget znajduje się  katalog jednostek certyfikujących systemy zarządzania z całego świata, w tym z Polski, z możliwością wyszukiwania według normy (w tym ISO 19443), porównania ofert oraz opini po audytach. Platforma umożliwia firmom przygotowującym się do certyfikacji sprawne rozeznanie rynku oraz wybór jednostki adekwatnej do profilu działalności i wymagań projektowych.

Dobór jednostki certyfikującej ma wpływ nie tylko na przebieg audytu, ale również na postrzeganie organizacji przez operatorów elektrowni jądrowych i właścicieli technologii.

Link do jednostek oferujących certyfikację ISO 19443: 

https://certiget.pl/jednostki-certyfikujace?search=&certificates%5B%5D=53 

Wsparcie eksperckie we wdrożeniu i przygotowaniu do certyfikacji

Wdrożenie ISO 19443 wymaga nie tylko znajomości samej normy, lecz przede wszystkim zrozumienia realiów funkcjonowania łańcucha dostaw w sektorze jądrowym. Szczególnego znaczenia nabierają zagadnienia takie jak identyfikacja ITNS, zarządzanie CFSI, budowanie kultury bezpieczeństwa jądrowego czy właściwe zastosowanie graded approach.

Dzmitry Keura, CEO i założyciel Keura Nuclear, wspiera organizacje w przygotowaniu do wdrożenia i certyfikacji ISO 19443 poprzez:

• analizę luk (gap analysis) względem wymagań normy,
• projektowanie i wdrażanie systemu zarządzania zgodnego z ISO 19443 oraz ASME NQA-1,
• szkolenia dedykowane dla kadry zarządzającej i zespołów operacyjnych,
• przygotowanie organizacji do audytu certyfikacyjnego,
• audyty wewnętrzne i inspekcje w sektorze jądrowym.

Dzięki doświadczeniu zdobytemu zarówno po stronie operatora elektrowni jądrowej, jak i dostawcy urządzeń dla sektora jądrowego, zapewnia podejście ukierunkowane na rzeczywiste wymagania rynku oraz przygotowanie organizacji do audytu certyfikacyjnego. 

Więcej informacji o działalności Dzmitry’ego Keury oraz ofercie wsparcia można znaleźć na stronie: https://keura.eu/szkolenia/